Im Gedenken an Stanisław Pawlak

Stanisław Pawlak wurde im August 1941 aus dem Konzentrationslager Mauthausen in die Tötungsanstalt Hartheim überstellt und ermordet. In November 2021 übergab seine Enkelin einen Koffer und Dokumente aus seinem Nachlass der Dokumentationsstelle Hartheim.
Foto von Stanislaw Pawlak
Foto des Koffers von Stanislaw Pawlak

Stanisław Pawlak (*17. April 1900) arbeitete im Rathaus von Koło (Polen), wo er von den Nationalsozialisten verhaftet wurde. Es blieb nur Zeit, einen Koffer zu packen. Stanisław wurde ins KZ Dachau gebracht. Dort blieb er vom 6. Mai 1940 bis zum 2. August 1940 inhaftiert. An diesem Tag wurde er ins KZ Mauthausen überstellt.

In der Familie berichtete man, dass sich Stanisław Erfrierungen zuzog, die sich entzündeten und er arbeitsunfähig wurde. Am 19. August 1941 wurde Stanisław Pawlak im Rahmen der „Sonderbehandlung 14f13“ nach Hartheim überstellt und durch Kohlenmonoxid ermordet.

Ein Bekannter, der die Gefangenschaft in Mauthausen überlebte, brachte Stanisławs Koffer zu seiner Familie nach Kolo. Seine Enkelin Izabella Darska Havasi aus Budapest hütete ihn in den vergangenen Jahrzehnten wie einen Schatz. Am 15. November 2021 übergab sie den Koffer zusammen mit weiteren Originaldokumenten der Dokumentationsstelle Hartheim. Wir bedanken uns aufrichtig für das in uns gesetzte Vertrauen und werden das Andenken an Stanisław Pawlak hochhalten.

Ku pamięci Stanisława Pawlaka

Stanisław Pawlak (ur. 17 kwietnia 1900 roku) pracował w ratuszu w Kole (Poznań), gdy został przez narodowych socjalistów zatrzymany. Miał czas tylko na spakowanie walizki. Stanisława przewieziono do obozu koncentracyjnego w Dachau. Przebywał tam od 6-go maja 1940 r. do 2-go sierpnia 1940 r. Tego dnia został on przewieziony do obozu koncentracyjnego w Mauthausen.

W rodzinie opowiadało się, że Stanisław nabawił się odmrożeń, w wyniku których dostał się stan zapalny i tym samym Stanisław był niezdolny do pracy. 19-go sierpnia 1941 roku Stanisława Pawlaka przewieziono w ramach akcji „Sonderbehandlung 14f13“ do Hartheim, gdzie został za pomocą tlenku węgla, zamordowany. Pewien znajomy, który przeżył Mauthausen, dostarczył walizkę Stanisława jego rodzinie w Kole. Wnuczka Stanisława, Izaella Darska Havasi z Budapesztu, przechowywała niczym skarb przez dziesiątki lat tę walizkę.

15-go listopada 2021 roku przekazała ją wraz z dalszymi oryginalnymi dokumentami miejscu zbierania dokumentacji (Dokumentationsstelle) w Hartheim.

Dziękujmy serdecznie za zaufanie i obiecamy, zachować Stanisława Pawlaka w pamięci.